دَحوُ الارض؛ روز نزول رحمت و مغفرت

يکي از روزهاي با اهميت و ويژه، روز بيست و پنجم ماه ذوالقعده است. اين روز را روز «دحو الارض» مي‌گويند.
1. «دحو الارض» يعني چه و چه روزيست؟
«دَحو» به معناي گسترش و همچنين به معناي تکان دادن چيزي از محلِ اصلي‏اش مي‌باشد. منظور از دحوالارض(گسترده شدن زمين) اين است که در آغاز پيدايش زمين، آب تمام سطح اين کره خاکي را فراگرفته بود. به تدريج خشکي‏ها از زير آب سر برآوردند و روز به روز گسترده‏تر شدند. زمين در آغاز به صورت پستي‏ها و بلندي‏ها يا شيب‏هاي تند و غيرقابل سکونت بود. اندک اندک زمين‏هايِ مسطح و قابل استفاده براي زندگي انسان و کشاورزي به وجود آمد. مجموع اين گسترده شدن، «دَحو الارض» نامگذاري ‏مي‏شود.
طبق روايات اهلبيت(ع)، اولين نقطه اي که از زير آب سر برآورد، مکان کعبه شريف و بيت الله الحرام بود.
برخي از مفسران نيز فرموده‌اند آيه 30 سوره نازعات «وَ الاْ َرْضَ بَعْدَ ذالِكَ دَحاها»(و زمين را بعد از آن گسترش داد)، به همين واقعه اشاره دارد.

2. ذوالقعده؛ ماه حرام
ماه ذوالقعده اولين ماه از ماه‌هاي حرام است.
ماه‌هاي حرام ماه‌هايي هستند که جنگ در آنها ممنوع بوده و احکام ويژه‌اي نيز از جهت شرعي و فقهي از قبيل افزايش مقدار ديه دارند.
نکته قابل توجه و اهميت اين است که؛ «اگر جنگ و نزاع ميان مردمان در اين ماه حرام شده است» حتما منازعه و محاربه با خداوند بايد بيشتر مورد نفرت قرار گيرد. پس بر انسان مومن لازم است که در اين ماه‌ها بيشتر به فکر باشد تا انديشه و اعضاي او با ارتکاب گناه و معصيت، به مخالفت با خداوند برنخيزند.

3. رويدادهاي ديگر اين روز
گذشته از واقعه «دحو الارض»، رويدادهاي ديگري نيز در اين روز رخ داده‌اند که اهميت آنرا دو چندان نموده‌اند. از جمله:

 ميلاد شيخ الانبياء حضرت ابراهيم(علي نبينا و آله و عليه‌السلام).

 ميلاد حضرت عيسي مسيح(عليه‌السلام).

 خروج رسول اکرم(ص) از مدينه به همراه هزاران حاجي به سوي مکه، به قصد حجّة الوداع. در اين سفر وجود مقدس حضرت زهرا(سلام‌الله‌عليها) و نيز تمامي همسران پيامبر(ص) نيز ايشان را همراهي مي‌کردند.

 بنا بر روايات؛ حضرت قائم(عج) در اين روز قيام خواهد کرد.

4. اعمال شب و روز دحو الارض
براي اين روز، اعمالي ويژه وارد شده است.

فضيلت روزه اين روز:
روز دحوالارض، جزو چهار روز معروفي است که روزه گرفتن آن، پاداش فراوان داشته و ثواب هفتاد سال روزه گرفتن دارد.
و در روايتي روزه‏اش مثل روزه هفتاد سال است.
و در روايت ديگر؛ کفاره هفتاد سال است و هر که اين روز را روزه بدارد و شبش را به عبادت بسر آورد، از براي او عبادت صد سال نوشته شود و از براي روزه‏دار اين روز هر چه در ميان آسمان و زمين است استغفار کند و اين روزي است که رحمت خدا در آن منتشر گرديده و از براي عبادت و اجتماع به ذکر خدا در اين روز اجر بسياري است و از براي اين روز به غير از روزه و عبادت و ذکر خدا و غسل دو عمل وارد است.

نماز:
نمازي که در کتب شيعه قميين روايت شده؛
و آن دو رکعت است در وقت چاشت، در هر رکعت بعد از حمد، پنج مرتبه سوره «و الشمس» بخواند و بعد از سلام نماز بخواند: «لا حَوْلَ وَ لا قُوَّةَ إِلا بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ».
پس دعا کند و بخواند «يَا مُقِيلَ الْعَثَرَاتِ أَقِلْنِي عَثْرَتِي يَا مُجِيبَ الدَّعَوَاتِ أَجِبْ دَعْوَتِي يَا سَامِعَ الْأَصْوَاتِ اسْمَعْ صَوْتِي وَ ارْحَمْنِي وَ تَجَاوَزْ عَنْ سَيِّئَاتِي وَ مَا عِنْدِي يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِکْرَامِ».

زيارت:
زيارت امام رضا(ع) در اين روز از أفضل أعمال مستحب است و فضيلت فراوان دارد.

دعا:
يکي ديگر از اعمال اين روز، خواندن اين دعا است که شيخ در مصباح فرموده خواندن آن مستحب است؛

«اللَّهُمَّ دَاحِيَ الْکَعْبَةِ وَ فَالِقَ الْحَبَّةِ وَ صَارِفَ اللَّزْبَةِ وَ کَاشِفَ کُلِّ کُرْبَةٍ أَسْأَلُکَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مِنْ أَيَّامِکَ الَّتِي أَعْظَمْتَ حَقَّهَا وَ أَقْدَمْتَ سَبْقَهَا وَ جَعَلْتَهَا عِنْدَ الْمُؤْمِنِينَ وَدِيعَةً وَ إِلَيْکَ ذَرِيعَةً وَ بِرَحْمَتِکَ الْوَسِيعَةِ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَي مُحَمَّدٍ عَبْدِکَ الْمُنْتَجَبِ فِي الْمِيثَاقِ الْقَرِيبِ يَوْمَ التَّلاقِ فَاتِقِ کُلِّ رَتْقٍ وَ دَاعٍ إِلَي کُلِّ حَقٍّ وَ عَلَي أَهْلِ بَيْتِهِ الْأَطْهَارِ الْهُدَاةِ الْمَنَارِ دَعَائِمِ الْجَبَّارِ وَ وُلاةِ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ وَ أَعْطِنَا فِي يَوْمِنَا هَذَا مِنْ عَطَائِکَ الْمَخْزُونِ غَيْرَ مَقْطُوعٍ وَ لا مَمْنُوعٍ [مَمْنُونٍ‏] تَجْمَعُ لَنَا بِهِ التَّوْبَةَ وَ حُسْنَ الْأَوْبَةِ يَا خَيْرَ مَدْعُوٍّ وَ أَکْرَمَ مَرْجُوٍّ يَا کَفِيُّ يَا وَفِيُّ يَا مَنْ لُطْفُهُ خَفِيٌّ الْطُفْ لِي بِلُطْفِکَ وَ أَسْعِدْنِي بِعَفْوِکَ وَ أَيِّدْنِي بِنَصْرِکَ وَ لا تُنْسِنِي کَرِيمَ ذِکْرِکَ بِوُلاةِ أَمْرِکَ وَ حَفَظَةِ سِرِّکَ وَ احْفَظْنِي مِنْ شَوَائِبِ الدَّهْرِ إِلَي يَوْمِ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ وَ أَشْهِدْنِي أَوْلِيَاءَکَ عِنْدَ خُرُوجِ نَفْسِي وَ حُلُولِ رَمْسِي وَ انْقِطَاعِ عَمَلِي وَ انْقِضَاءِ أَجَلِي اللَّهُمَّ وَ اذْکُرْنِي عَلَي طُولِ الْبِلَي إِذَا حَلَلْتُ بَيْنَ أَطْبَاقِ الثَّرَي وَ نَسِيَنِيَ النَّاسُونَ مِنَ الْوَرَي وَ أَحْلِلْنِي دَارَ الْمُقَامَةِ وَ بَوِّئْنِي مَنْزِلَ الْکَرَامَةِ وَ اجْعَلْنِي مِنْ مُرَافِقِي أَوْلِيَائِکَ وَ أَهْلِ اجْتِبَائِکَ وَ اصْطِفَائِکَ وَ بَارِکْ لِي فِي لِقَائِکَ وَ ارْزُقْنِي حُسْنَ الْعَمَلِ قَبْلَ حُلُولِ الْأَجَلِ بَرِيئا مِنَ الزَّلَلِ وَ سُوءِ الْخَطَلِ اللَّهُمَّ وَ أَوْرِدْنِي حَوْضَ نَبِيِّکَ مُحَمَّدٍ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ اسْقِنِي مِنْهُ مَشْرَبا رَوِيّا سَائِغا هَنِيئا لا أَظْمَأُ بَعْدَهُ وَ لا أُحَلَّأُ وِرْدَهُ وَ لا عَنْهُ أُذَادُ وَ اجْعَلْهُ لِي خَيْرَ زَادٍ وَ أَوْفَي مِيعَادٍ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهَادُ اللَّهُمَّ وَ الْعَنْ جَبَابِرَةَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ وَ بِحُقُوقِ [لِحُقُوقِ‏] أَوْلِيَائِکَ الْمُسْتَأْثِرِينَ اللَّهُمَّ وَ اقْصِمْ دَعَائِمَهُمْ وَ أَهْلِکْ أَشْيَاعَهُمْ وَ عَامِلَهُمْ وَ عَجِّلْ مَهَالِکَهُمْ وَ اسْلُبْهُمْ مَمَالِکَهُمْ وَ ضَيِّقْ عَلَيْهِمْ مَسَالِکَهُمْ وَ الْعَنْ مُسَاهِمَهُمْ وَ مُشَارِکَهُمْ اللَّهُمَّ وَ عَجِّلْ فَرَجَ أَوْلِيَائِکَ وَ ارْدُدْ عَلَيْهِمْ مَظَالِمَهُمْ وَ أَظْهِرْ بِالْحَقِّ قَائِمَهُمْ وَ اجْعَلْهُ لِدِينِکَ مُنْتَصِرا وَ بِأَمْرِکَ فِي أَعْدَائِکَ مُؤْتَمِرا اللَّهُمَّ احْفُفْهُ بِمَلائِکَةِ النَّصْرِ وَ بِمَا أَلْقَيْتَ إِلَيْهِ مِنَ الْأَمْرِ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ مُنْتَقِما لَکَ حَتَّي تَرْضَي وَ يَعُودَ دِينُکَ بِهِ وَ عَلَي يَدَيْهِ جَدِيدا غَضّا وَ يَمْحَضَ الْحَقَّ مَحْضا وَ يَرْفِضَ الْبَاطِلَ رَفْضا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَيْهِ وَ عَلَي جَمِيعِ آبَائِهِ وَ اجْعَلْنَا مِنْ صَحْبِهِ وَ أُسْرَتِهِ وَ ابْعَثْنَا فِي کَرَّتِهِ حَتَّي نَکُونَ فِي زَمَانِهِ مِنْ أَعْوَانِهِ اللَّهُمَّ أَدْرِکْ بِنَا قِيَامَهُ وَ أَشْهِدْنَا أَيَّامَهُ وَ صَلِّ عَلَيْهِ [عَلَي مُحَمَّدٍ] وَ ارْدُدْ إِلَيْنَا سَلامَهُ وَ السَّلامُ عَلَيْهِ [عَلَيْهِمْ‏] وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ».

خداوند متعال ما را از فيوضات اين ماه و اين روز بهره‌مند فرمايد.