صفحه اصلى
  زندگى نامه
  تاليفات
  دروس
  پيام ها
  مصاحبه ها
  سخنرانى ها
  ديدارها
  آلبوم تصاوير
  خاطرات
  سولات برگزيده
  پايگاه هاى مرتبط
  مناسبتها
  
  ارتباط با ما



فهرست موضوعات

پيش گفتار

15

كليّات

1ـ نكات آغازين

23

الف: مشروعيّت ضمان

24

ب: اسباب ضمان

24

ج: انواع ضمان

28

د: تفاوت قاعده ضمان يد و قاعده يد

28

2ـ مدرك قاعده

31

بررسى سندى حديث على اليد

32

بررسى جبران ضعف سند به وسيله شهرت

34

اشكال امام خمينى (رحمه الله) در مورد استناد عمل مشهور به حديث على اليد

36

پاسخ اشكال امام خمينى (رحمه الله)

39

فقدان روايت در كتب اربعه و تأثير آن بر استدلال به حديث

42

بخش اوّل: بررسى مفاد تركيبى حديث «على اليد»

فصل اوّل: نظريّات موجود در مفاد روايت

47

گفتار اوّل: بررسى تفاوت دلالت «على اليد» با توجه به متعلّق آن

48

1ـ نظريّه شيخ انصارى (رحمه الله)

48

2ـ نظريّه محقّق ايروانى (رحمه الله)

50

3ـ نظريّه امام خمينى (رحمه الله)

52

گفتار دوّم: بررسى احتمالات موجود در متعلّق «على اليد»

54

احتمالات مطرح در متعلّق «على اليد»

55

احتمال اوّل، ديدگاه شيخ طوسى (رحمه الله)

56

احتمال دوّم، ديدگاه محقّق نراقى و محقّق ايروانى (رحمهما الله)

57

تبيين ديدگاه محقّق نراقى (رحمه الله) در مورد متعلّق «على اليد» 

58

اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق نراقى (رحمه الله)

62

احتمال سوم، ديدگاه مشهور فقها 

65

الف) دلايل محقّق مراغى (رحمه الله) بر قول به ضمان 

66

ب) ديدگاه محقّق اصفهانى (رحمه الله) در مورد قول به ضمان 

69

ج) ديدگاه امام خمينى (رحمه الله) در مورد قول به ضمان 

72

نتيجه فصل اوّل

73

فصل دوّم: حقيقت ضمان

75

گفتار اوّل: ديدگاه علماى اماميه در مورد ضمان

76

1ـ ديدگاه شيخ انصارى (رحمه الله) : تدارك و خسارت شيىء مضمون 

76

2ـ ديدگاه مرحوم علاّمه (رحمه الله) : تحقّق معاوضه قهريّه 

77

3ـ ديدگاه محقّق نائينى (رحمه الله) : بودنِ مال در ذمّه 

78

4ـ قرار گرفتن مال در عهده ى ضامن 

79

الف) نظريّه آخوند خراسانى (رحمه الله)

79

ب) نظريّه محقّق اصفهانى (رحمه الله)

81

ج) نظريّه محقّق بروجردى (رحمه الله)

82

اشكالات نظريّه محقّق بروجردى (رحمه الله)

90

5ـ ديدگاه امام خمينى (رحمه الله) : قرار گرفتن عين مال بر عهده ى آخذ 

91

اشكالات ديدگاه امام خمينى (رحمه الله)

95

تعريف برگزيده ضمان 

98

گفتار دوّم: ديدگاه اهل سنّت در مورد ضمان

99

بخش دوّم: بررسى مفردات حديث «على اليد»

فصل اوّل: مفهوم يد و انواع آن

105

گفتار اوّل: معناى كلمه «يد»

105

شمول حديث «على اليد» نسبت به موارد عدم استيلا  

106

ديدگاه محقّق بجنوردى (رحمه الله) در مورد استيلا 

109

گفتار دوّم: شمول روايت نسبت به يد مأذون و غير مأذون

110

بررسى عدم اختصاص روايت به باب غصب 

114

گفتار سوم: شمول روايت نسبت به يدِ مركّب و منضمّ

115

1ـ ديدگاه محقّق حلّى (رحمه الله)

115

2ـ ديدگاه صاحب جواهر (رحمه الله)

116

3ـ ديدگاه فاضل مقداد (رحمه الله)

117

4ـ ديدگاه محقّق مراغى (رحمه الله)

118

اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق مراغى (رحمه الله)

124

گفتار چهارم: شمول روايت نسبت به يد غير بالغ قاصد

127

1ـ ديدگاه شيخ انصارى (رحمه الله)

128

اشكال محقّق اصفهانى (رحمه الله) به ديدگاه شيخ انصارى (رحمه الله)

129

پاسخ امام خمينى (قدس سره) از اشكال محقّق اصفهانى (رحمه الله)

131

اشكالات سخن امام خمينى (رحمه الله)

136

توجيه ديدگاه شيخ انصارى (رحمه الله)

137

2ـ ديدگاه محقّق خوئى (رحمه الله)

139

اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق خوئى (رحمه الله)

141

نتيجه گفتار چهارم  

142

گفتار پنجم: شمول روايت نسبت به يد غير ابتدايى

142

احتمالات موجود در ضمان ايدى متعاقبه 

143

احتمال اوّل 

143

احتمال دوّم  

144

احتمال سوم  

144

احتمال چهارم 

144

احتمال پنجم 

145

اشكال ثبوتى وارد بر احتمال پنجم 

146

1ـ پاسخ مرحوم آخوند از اشكال ثبوتى

146

اشكالات وارد بر پاسخ مرحوم آخوند 

147

2ـ پاسخ محقّق نائينى (رحمه الله) از اشكال ثبوتى 

148

الف) اشتراك ذواليدها 

149

ب) نظريّه ى ضمان طولى 

151

معناى ضمان طولى 

151

اسباب ضمان طولى 

153

آثار ضمان طولى 

160

ديدگاه محقّق بجنوردى (رحمه الله) در مورد ضمان طولى  

162

ديدگاه امام خمينى (رحمه الله) در مورد ضمان طولى  

163

اشكالات وارد بر نظريّه ى ضمان طولى 

164

3ـ پاسخ صاحب جواهر (رحمه الله) از اشكال ثبوتى 

167

اشكالات شيخ انصارى (رحمه الله) بر پاسخ صاحب جواهر (رحمه الله)

169

4ـ پاسخ شيخ انصارى (رحمه الله) از اشكال ثبوتى 

173

اشكالات وارد بر پاسخ شيخ انصارى (رحمه الله)

176

5ـ پاسخ پنجم به اشكال ثبوتى

179

جمع بندى و بيان پاسخ برگزيده 

180

فصل دوّم: «اخذ»، «مأخوذ» و ديگر مفردات روايت

183

گفتار اوّل: اعتبار اخذ و قبض در ضمان

183

گفتار دوّم: مراد از مال مأخوذ چيست؟

184

گفتار سوم: لزوم ماليّت داشتن مأخوذ

186

گفتار چهارم: مقصود از اَداء چيست؟

187

گفتار پنجم: ظهور غايت مذكور در روايت، در ردّ تام

193

بخش سوم: تنبيهات قاعده ضمان يد

تنبيه اوّل: تأثير علم و جهل نسبت به موضوع در قاعده

197

تنبيه دوّم: جريان قاعده در منافع مستوفاة و غير مستوفاة

199

ديدگاه شيخ انصارى و سيّد يزدى» در مورد صدق اخذ بر منافع

200

ديدگاه فقيه محقّق والد معظّم در مورد منافع غير مستوفاة

202

ديدگاه محقّق اصفهانى و محقّق خويى (رحمهما الله) در مورد جريان قاعده در منافع

203

اشكالات مرحوم امام به ديدگاه محقّق اصفهانى (رحمه الله)

204

پاسخ استاد به اشكالات مرحوم امام

206

اشكالات فقيه محقّق والد معظّم بر ديدگاه محقّق اصفهانى (رحمه الله)

208

پاسخ استاد به اشكالات فقيه محقّق والد معظّم

209

جريان قاعده در مال داراى منافع متعدّد

210

تنبيه سوم: بررسى شمول قاعده نسبت به حُرّ

213

مقام اوّل: بررسى ضمان نسبت به حُرّ

214

ديدگاه محقّق رشتى (رحمه الله) در ضمان حرّ

219

مقام دوّم: بررسى ضمان نسبت به منافع حُرّ

227

جهت اوّل: عمل حرِّ كسوب

228

جهت دوّم: عمل حُرِّ غير كسوب

232

تنبيه چهارم: شمول روايت نسبت به اوقاف خاصّه و عامّه

233

اوقاف خاصّه

233

ديدگاه شهيد اوّل (رحمه الله) در اوقاف عامّه

234

ديدگاه صاحب جواهر (رحمه الله) در اوقاف عامّه

235

ديدگاه محقّق رشتى (رحمه الله) در مورد اوقاف عامّه

236

ديدگاه محقّق بروجردى (رحمه الله) در مورد اوقاف عامّه

238

اشكالات وارد بر ديدگاه محقّق بروجردى (رحمه الله)

240

تنبيه پنجم: موضوعيّت پرداختِ به مالك در رفع ضمان

243